Bodem-water-warmtepomp
Een bodem-water-warmtepomp haalt warmte uit de bodem, waar de temperatuur het hele jaar vrij constant is. Daardoor werkt een bodem warmtepomp ook in de winter zuinig, zonder buitenunit en zonder geluid in de tuin. Daar staat een flinke investering in de bron tegenover. In deze gids lees je hoe het werkt, welke regels gelden en wat het indicatief kost.
Bijgewerkt op 6 oktober 2026
Hoe werkt een bodem-water-warmtepomp?
In de grond ligt een gesloten leidingsysteem, de bodemlus, gevuld met een vorstbestendige vloeistof (brine). Die vloeistof neemt warmte op uit de bodem en brengt die naar de warmtepomp in huis. De warmtepomp verhoogt de temperatuur en levert warm water aan vloerverwarming, radiatoren en boiler.
Omdat de bodem op enige diepte in de winter veel warmer is dan de buitenlucht, hoeft de warmtepomp minder hard te werken dan een lucht-water-warmtepomp op een vriesdag. Milieu Centraal noemt boringen van bijvoorbeeld 80 meter diep. De term geothermische warmtepomp of warmtepomp met aardwarmte wordt vaak voor hetzelfde gebruikt; het gaat dan om ondiepe bodemwarmte, niet om diepe geothermie van duizenden meters.
Gesloten bodemlus of open systeem (water-water)
Er zijn twee soorten bodemenergiesystemen. Bij woningen is een gesloten systeem verreweg het meest gebruikelijk. Een open systeem pompt grondwater op en heet daarom ook wel een water-water-warmtepomp; dat zie je vooral bij grotere gebouwen.
| Gesloten systeem (bodemlus) | Open systeem (grondwater) | |
|---|---|---|
| Werking | Brine circuleert in een gesloten lus | Grondwater wordt opgepompt en teruggebracht |
| Regels | Melding bij de gemeente, soms vergunning | Vergunning van de provincie |
| Toepassing | Woningen en kleinere gebouwen | Vooral utiliteit en grote gebouwen |
| Onderhoud bron | Weinig | Meer: pompen, filters, waterkwaliteit |
Melding en vergunning onder de Omgevingswet
De regels uit het vroegere Besluit bodemenergiesystemen zijn sinds de Omgevingswet opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Voor een gesloten bodemenergiesysteem geldt een meldingsplicht. De gemeente is bevoegd gezag. De melding moet minstens vier weken voor de aanleg binnen zijn, via het Omgevingsloket. In een interferentiegebied dat de gemeente heeft aangewezen, kan ook voor kleine systemen een vergunning nodig zijn.
Een bodemenergiesysteem mag alleen worden aangelegd door erkende bedrijven, en de boring zelf wordt ook vooraf gemeld. In de praktijk regelt het boorbedrijf deze meldingen vaak voor je. Open systemen zijn vergunningplichtig bij de provincie.
Wat kost een bodemwarmtepomp?
Milieu Centraal noemt voor een bodem-waterwarmtepomp inclusief bron zo'n € 30.000, tegen ongeveer € 12.000 voor een lucht-water-warmtepomp. Het verschil zit vooral in de boring. De werkelijke kosten hangen af van de benodigde diepte, de bodemopbouw en de bereikbaarheid van je perceel; vraag daarom altijd een offerte van een erkend boorbedrijf. Zie ook de gids over warmtepomp-kosten.
Voor een bodemwarmtepomp is ISDE-subsidie mogelijk, maar RVO eist dat een installatiebedrijf de volledige installatie doet; zelf installeren betekent geen ISDE. Lees de voorwaarden in onze uitleg over ISDE-subsidie.
Passieve koeling als extra voordeel
In de zomer is de bodem koeler dan je huis. Met passieve koeling pomp je het koele bronwater via een warmtewisselaar door je vloerverwarming, zonder dat de compressor draait. Volgens Milieu Centraal is dat een energiezuinige manier van koelen, omdat alleen de circulatiepomp werkt. Bijkomend voordeel: de warmte die je afvoert, laadt de bodem weer een beetje op voor de winter. Hoe je condens voorkomt, lees je in de gids koelen met een warmtepomp.
Bodem-water-warmtepompen met R290
Ook bodem-water-warmtepompen zijn er met propaan als koudemiddel. Het koudemiddelcircuit zit af fabriek gesloten in het toestel. Bij Kolvran vind je:
- Stiebel Eltron WPE-I 07.1 Plus H en 12.1 Plus H, vanaf € 9.027. Stiebel Eltron noemt voor de 07.1 een modulerend vermogen van 1,4 tot 7,0 kW (B0/W35) en actieve en passieve koeling, waarbij actief koelen een extra onderdeel vraagt.
- Stiebel Eltron WPE-I Plus HW-versies met ingebouwde boiler van 184 liter, vanaf € 10.002.
- Alpha Innotec WZSV 63H1/3M, vanaf € 10.731, en de 63K1/3M met koelfunctie, vanaf € 11.375. Alpha Innotec geeft voor de invertermodellen van de WZSV-serie een maximaal vermogen van ongeveer 6 kW (B0/W35).
Voor wie is een bodemwarmtepomp interessant?
Een bodemwarmtepomp past vooral bij nieuwbouw of een grote renovatie, als de boring kan worden meegenomen in het bouwproces. Ook wie geen buitenunit wil of mag plaatsen en lang in de woning blijft wonen, kan er goed mee uit de voeten. Voor grotere gebouwen zijn er water-water-warmtepompen met veel meer vermogen bij zakelijke warmtepompen en chillers. Het complete woningaanbod staat bij bodem-water-warmtepompen.
